फार पूर्वी, विंडहेवन नावाच्या गजबजलेल्या बंदर शहरात, जमील नावाचा एक धाडसी तरुण खलाशी राहत होता. विस्कटलेले तपकिरी केस, समुद्रासारखे चमकणारे निळे डोळे आणि स्वप्नांनी भरलेले मन घेऊन, जमील त्याच्या साहसी स्वभावासाठी ओळखला जात असे. तो अनेकदा क्षितिजाकडे पाहत अनोळखी जगाची आस धरत असे. एका निर्णायक संध्याकाळी, सूर्य लाटांमागे मावळत असताना, तो त्याच्या मजबूत जहाजावर, «तारकांचा प्रवासी»वर स्वार होऊन, पिढ्यानपिढ्या चालत आलेली विश्वासू होकायंत्र घट्ट धरून निघाला.
जमील चमकत्या पाण्यातून जहाज चालवत असताना, अचानक एक वादळ उठले, रागीट भोवऱ्यांसारखे काळे ढग त्याच्या डोक्यावर घोंगावू लागले. वारा घोंघावत होता आणि «तारकांचा प्रवासी»ला खेळण्यातल्या होडीसारखे फेकत होता. चारही बाजूंनी लाटा आदळत असताना, जमीलने सुकाणू घट्ट धरून ठेवले, मिठाने निसरड्या झालेल्या लाकडावरची त्याची बोटे पांढरी पडली. वादळातून वाट काढू शकेन असे त्याला वाटले, तेवढ्यात एक प्रचंड लाट त्याच्यावर आदळली आणि संपूर्ण जहाज गिळून टाकले. जाग आली तेव्हा तो एका अनोळखी बेटाच्या किनाऱ्यावर वाहून आला होता, जिथे वाळू सूर्यप्रकाशात हिऱ्यांसारखी चमकत होती.
जमील उठून उभा राहिला आणि कपड्यांवरची वाळू झटकली, तेव्हाच त्याला जाणवले की तो एकटा नाही. हे बेट जिवंत होते! झाडे हळुवारपणे डोलत होती, त्यांची खोडं श्वास घेणाऱ्या राक्षसांसारखी फुगत-आकुंचन पावत होती. आणखी आत गेल्यावर, त्याला एक मोकळी जागा सापडली जिथे एक चमचमणारे तळे लयबद्धपणे स्पंदन पावत होते. जमील सावधपणे जवळ गेला, ते दृश्य पाहून थक्क होऊन. अचानक, तळ्याने त्याच्याशी कुजबुजले, हवेतून वाहणाऱ्या मृदू, लहरत्या आवाजात: «पुढच्या बेटावर जायचे असेल, तर तुला तुझ्या सहज प्रेरणेवर विश्वास ठेवून उडी मारावी लागेल, शूर खलाशी.»
जमीलचे बूट पाण्याच्या काठावर जणू मुळे धरून थांबले होते, एक हात अजूनही जवळच्या मुळाला धरून होता. जर तो बुडाला तर? पण तळ्याच्या हलक्या लाटा उत्साह देणाऱ्यासारख्या वाटल्या, त्याने दीर्घ श्वास घेतला, बेटाची धडधड आपल्या आत गुंजताना अनुभवली. एका उडीत, त्याने थंड पाण्यात झेप घेतली. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे तो बुडाला नाही; उलट, तो सहजतेने तरंगला, आणि तळ्याने त्याला पाण्याखाली उघडलेल्या एका चमचमत्या द्वाराकडे नेले.
पाण्यातून बाहेर येताच, जमील स्वतःला अशा शहरात सापडला जिथे कोणीही बोलत नव्हते. इमारती रंगीबेरंगी मोझॅकने सजलेल्या होत्या, तरीही प्रत्येक रहिवासी मुकाट्याने वावरत होता. गोंधळलेल्या जमीलने एका दुकानदाराकडे जाऊन खुणेने अन्न मागितले. दुकानदाराने प्रेमळपणे हसून त्याला एक फळ दिले, पण एकही शब्द बोलला गेला नाही. जमीलचे खांदे खाली झुकले, त्याला निदान एखादा लहानसा आवाज तरी उत्तरादाखल हवा होता. लोक शांतता का निवडतात, याचे त्याला आश्चर्य वाटले.
दुपारचा सूर्य शिखरावर पोहोचला तेव्हा, जमीलच्या नजरेस एक विचित्र गोष्ट पडली. सगळेजण जागच्या जागी थिजले, पुतळ्यांसारखे स्तब्ध. त्याला ओरडावेसे वाटले, पण सहजप्रेरणेने तो थांबला. त्याच क्षणी त्याला उमगले—हे शहर शांततेच्या सुसंवादावर तगते, जिथे शब्दांच्या गोंगाटाशिवायही विचार ऐकू येतात. प्रेरित होऊन, जमीलने ती शांतता आपलीशी करायचे ठरवले, डोळे मिटून पानांची मंद सळसळ आणि दूरवरून येणारा पक्ष्यांचा किलबिलाट ऐकू लागला. त्या क्षणी, त्याला स्वतःच्या आत शांतता गवसली.
नव्याने मिळालेल्या स्पष्टतेसह, जमील पुढच्या बेटाकडे निघाला, जिथे एक उंच डोंगर उभा होता, त्याचा पृष्ठभाग विविध आकारांच्या आणि प्रकारांच्या चुंबकांनी चमकत होता. जवळ जाताच, त्याला एक अदृश्य शक्ती जाणवली जी त्याला निरनिराळ्या दिशांना ओढत होती. हे गोंधळात टाकणारे होते, आणि क्षणभर त्या अदृश्य ओढीपुढे त्याची पावले डगमगली. प्रत्येक पाऊल पुढे टाकणे म्हणजे एका अदृश्य प्रवाहाशी झुंजण्यासारखे वाटत होते, आणि त्याने मागे फिरण्याचा विचार केला.
पण मनाच्या खोलवर, जमीलला त्याने भेट दिलेल्या बेटांचे धडे आठवले. त्याने ओढीशी झगडणे थांबवले आणि त्याऐवजी चुंबके त्याच्याभोवती कशी नाचतात हे पाहू लागला, त्यांच्या तालाविरुद्ध न जाता त्यांच्यासोबत हलायला शिकला. तो अधिकाधिक उंच चढत गेला, चुंबकीय ओढ त्याच्याशी झगडण्याऐवजी त्याला मार्गदर्शन करत असल्याचे त्याला जाणवले. शिखरावर पोहोचल्यावर, त्याने ते होकायंत्र—जे त्याला वादळी समुद्रातून मार्गदर्शन करत होते—शिखराच्या दगडात रोवले, त्याची सुई प्रत्येक वेळी आपला दृष्टिकोन बदलून पार केलेल्या प्रत्येक बेटाकडे निर्देश करत होती. तो खाली उतरत असतानाच त्याचे मन आधीच पुढच्या आव्हानाचा विचार करत होते, ते कोणत्याही रूपात येवो, त्याला सामोरे जाण्यास तयार—आधीच्या आव्हानाला सामोरे गेला त्याच पद्धतीने नव्हे.
परिस्थितीशी जुळवून घेणे हाच सर्वात मोठा खजिना आहे.
